Między Korczynem i bohatyrowickim zaściankiem a Soplicowem – związki „Nad Niemnem” z „Panem Tadeuszem” - strona 2
      Nad Niemnem | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Nad Niemnem

Między Korczynem i bohatyrowickim zaściankiem a Soplicowem – związki „Nad Niemnem” z „Panem Tadeuszem”

Wszystko nadzwyczaj stare, zgniłe; domu dachy
Świeciły się, jak gdyby od zielonej blachy,
Od mchu i trawy, która buja jak na łące.
Po strzechach gumien - niby ogrody wiszące
Różnych roślin: pokrzywa i krokos czerwony,
Żółta dziewanna, szczyru barwiste ogony,
Gniazda ptastwa różnego, w strychach gołębniki,
W oknach gniazda jaskółcze, u progu króliki
Białe skaczą i ryją w niedeptanej darni.
Słowem, dwór na kształt klatki albo królikarni.(...)”

W Bohatyrowiczach ponadto żyją ludzie prości, przywiązani do tradycji, którą cenią, gloryfikują i przekazują kolejnym pokoleniom i to oni, a nie jak w Soplicowie mieszkańcy szlacheckiego dworu, stoją na straży kultury ludowej i przeszłości.

W obydwu utworach pojawia się motyw skłóconych rodzin i w obydwu przypadkach kres nieporozumieniom kładzie związek małżeński. Tak jest w wypadku Justyny i Jana i, podobnie, Zosi i Tadeusza.

Każda z epopei ukazuje wydarzenia przełomowe dla danej społeczności. W „Panu Tadeuszu” jest to przemarsz wojsk napoleońskich i związane z tym nadzieje, a w „Nad Niemnem” – powstanie styczniowe. Na temat powstania postaci Orzeszkowej mają podzielone opinie: Zygmunt Korczyński upatruje w minionym zrywie przejawy szaleństwa, lecz większość ma o nim pozytywne zdanie.

Każde z dzieł ukazuje przeszłość jako raj utracony, gdzie pierwotny ład moralny i porządek zostają zachwiane. Do takiego raju najczęściej się tęskni, a tęsknotę najlepiej wyrazić opisem krajobrazu, zwłaszcza lat dziecinnych, gdy wszystko wydaje się wspaniałe. Orzeszkowa, tropem Mickiewicza, ukazuje piękno okolicy nadniemeńskiej. Przyroda, w obydwu przypadkach ogniskuje wydarzenia i bohaterów. Odzwierciedla myśli i stany emocjonalne postaci, symbolizuje trwałość (ustalony rytm natury) i przemijanie (cykliczność). Wiąże się z arkadyjskim mitem. Jej obraz jest sielski, idylliczny. W każdym z dzieł naturze poświęcono sporo miejsca, a „fotografowana” jest z różnych perspektyw dzięki plastyczności słowa:
„Pan Tadeusz” – fragment:


„(...) Tymczasem przenoś moją duszę utęsknioną
Do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych,
Szeroko nad błękitnym Niemnem rozciągnionych;
Do tych pól malowanych zbożem rozmaitem,
Wyzłacanych pszenicą, posrebrzanych żytem;
Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała,
Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała,
A wszystko przepasane, jakby wstęgą, miedzą
Zieloną, na niej z rzadka ciche grusze siedzą. (...)”


„Nad Niemnem”fragment opisu krajobrazu po burzy:
„Wichrem przygnane chmury wicher przeniósł i pędził coraz dalej po jednej połowie sklepienia, którego druga połowa oblekła się nagle promiennym błękitem i zajaśniała tarczą słoneczną, czystą, wielką, zawieszoną nad zalegającym zachodni skłon nieba pasem roztopionego złota. (...)Zielona góra z okrywającymi ją rysunkami ścieżek stanęła cała w kryształowych kroplach drgających i świecących na każdym źdźble trawy i na każdym liściu chwastów. U szczytu jej wybuchnął świergot ptastwa (...)”

W każdym z dzieł znamienną rolę przypisuje się pieśni i muzyce. W „Panu Tadeuszu” zwraca uwagę patriotyczny koncert Jankiela, a w „Nad Niemnem” słowa piosenek o wymowie patriotycznej z czasów powstania styczniowego. Obydwa dzieła łączy epicki rozmach, drobiazgowość opisów, bogata galeria postaci. Obydwa stanowią świadectwo tradycji i obyczajów.

strona:    1    2  


Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej – streszczenie szczegółowe
„Nad Niemnem” – streszczenie w pigułce
Dzieje Jana i Cecylii - streszczenie
Czas akcji „Nad Niemnem”
Miejsce akcji „Nad Niemnem”
Geneza i zakres tematyczny „Nad Niemnem”
Plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Tytuł i konstrukcja „Nad Niemnem”
Życiorys Elizy Orzeszkowej
„Nad Niemnem” jako powieść realistyczna
Etos pracy w „Nad Niemnem”
Tło społeczno – historyczne, czyli sytuacja pod zaborami w połowie XIX wieku
Motywy literackie w „Nad Niemnem”
Motyw rzeki w „Nad Niemnem” Orzeszkowej
Kontrast jako zasada kompozycyjna „Nad Niemnem”
Epoka pozytywizmu i jej wyznaczniki – wprowadzenie do zagadnień w literaturze
Nurty literackie i modele powieści w pozytywizmie
Kalendarium twórczości Elizy Orzeszkowej
Przyroda w „Nad Niemnem”
Mit powstania styczniowego w „Nad Niemnem”
Miłość w „Nad Niemnem”
Narracja „Nad Niemnem”
Obraz powstania styczniowego w twórczości Elizy Orzeszkowej
Między Korczynem i bohatyrowickim zaściankiem a Soplicowem – związki „Nad Niemnem” z „Panem Tadeuszem”
Humor w „Nad Niemnem”
Język „Nad Niemnem”
Adaptacje filmowe „Nad Niemnem”
Najważniejsze cytaty w „Nad Niemnem”
Bibliografia




Bohaterowie
Jan Bohatyrowicz - charakterystyka
Justyna Orzelska - charakterystyka
Marta Korczyńska - charakterystyka
Benedykt Korczyński - charakterystyka
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Nad Niemnem”





Tagi:
• Wizja nadniemeńskiej przyrody
Partner serwisu: